على زمانى قمشه اى
188
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
زنجيرهء خورگرفتها : كسوفها به صورت زنجيرههايى چند واقع مىشوند وهر زنجيرهء كامل مشتمل بر 70 تا 71 كسوف است ودر حدود 1260 سال طول مىكشد . در يك زنجيره كه از كلدانىهاى ديرين به يادگار مانده است دوره تناوب 3 / 1 6585 روز بين دو گرفت متوالى در هر دو مورد خسوف وكسوف يكى است . اين رقم برابر يك دوره كسوفهاى مشابه است ، يعنى تقريبا برابر پريود حركت قهقهرايى گرههاى مدار ماه ( 6 / 18 سال ) مىباشد ، ودر حقيقت جاذبه خورشيد سبب مىشود كه گرهها ( عقدهها ) هر سال بطور متوسط ، 20 - 25 / 365 / 6 / 18 روز به جلو بيفتند . كوتاهترين فاصلهء كسوفهاى متشابه مضرب صحيحي از پريود هلالي ماه ( 223 بار ، يعنى : 32 / 6585 - 223 * 5306 / 29 روز ) است . از آنجايى كه برگشت خورشيد به همان گره قبلي 62 / 346 روز طول مىكشد ودقيقا 19 سال ، خسوف وكسوف برابر 78 / 6585 روز است به نظر مىرسد كه در پايان هر زنجيرهء تكرار ( ساروس ) خورشيد ، ماه وگرههاى مدار ماه در وضعيت تقريبا مشابه قرار دارند از اينرو خسوفها وكسوفها فقط با تغييرات بسيار جزئي تكرار مىشوند . هر زنجيره كه داراى 70 يا 71 خور گرفت است اين ضابطه را دنبال مىكند كه نخست يك كسوف جزئي بسيار كوچكى در نزديكى يكى از قطبهاى زمين رخ مىدهد ، كسوفهاى بعدى به ترتيب ، كمتر جزئي بوده واز قطبها دورتر واقع مىگردند . خورگرفتهايى كه در وسط زنجيره روى مىدهند از نوع كسوف كلى بوده ومسير آنها دورتر از